Tiềm năng du lịch từ những nông sản đặc trưng

Với 80% điểm du lịch chính thức nằm ở nông thôn, Việt Nam đặt cược vào du lịch nông nghiệp và du lịch cộng đồng để thu hút du khách. Từ những vườn mận nở hoa ở Mộc Châu, vườn nho Bình Thuận đến đồi chè Thái Nguyên, các vùng quê đang phát triển chưa từng có. Hãy cùng tìm hiểu chìa khóa của thành công này và những thách thức lớn để xây dựng một mô hình du lịch xanh có sức cạnh tranh đến năm 2030.

Thái Nguyên chú trọng phát triển du lịch văn hóa gắn với chè

Những năm gần đây, nhiều địa phương đã phát huy lợi thế văn hóa truyền thống, tập quán canh tác, đặc sản địa phương, cảnh quan thiên nhiên, lễ hội, làng nghề và ẩm thực để tạo ra các sản phẩm du lịch đặc trưng, chuyên biệt.​

Chẳng hạn, nhiều tỉnh đã phát triển sản phẩm du lịch gắn với vùng trồng cây ăn quả, đồi chè hay cà phê, trồng hoa, chăn nuôi (bò sữa, nuôi trồng thủy sản), cùng các dự án nông nghiệp sạch hoặc hữu cơ ứng dụng công nghệ hiện đại. Một số hoạt động du lịch nông nghiệp còn được kết hợp với du lịch cộng đồng, văn hóa, sinh thái hoặc làng nghề.​

Trong số các sự kiện nổi bật có Lễ hội trái cây đồng bằng sông Cửu Long, Lễ hội cà phê Tây Nguyên, « Sắc vàng Tam Cốc » ở Ninh Bình, mùa ruộng bậc thang vùng Tây Bắc và Festival hoa Đà Lạt.​

Những điểm đến đang lên
Đầu năm 2025, thị xã Mộc Châu, tỉnh Sơn La, đón lượng khách kỷ lục, khoảng 105.000 lượt từ ngày 25/1 đến 2/2. Đường sá kẹt xe, các cơ sở lưu trú và nhà hàng đều kín chỗ. Hoa mận nở rộ và văn hóa địa phương đã thu hút đông đảo du khách.​

Thung lũng hoa mận Nà Ka ở Mộc Châu.

Từng ít người biết, thị trấn Măng Đen, huyện Kon Plông (tỉnh Kon Tum) nay đã thành điểm đến được ưa chuộng, nhất là nhờ mùa mai anh đào nở sớm. Dịp Tết Ất Tỵ 2025, gần 230.000 lượt khách đã đến đây, doanh thu ước đạt 80 tỷ đồng. Chính quyền địa phương dự kiến trồng thêm một triệu cây mai anh đào để biến Măng Đen thành « thành phố mai anh đào » trong tương lai.​

Từ khi cao tốc Dầu Giây – Phan Thiết và Phan Thiết – Vĩnh Hảo thông xe, huyện Tuy Phong (tỉnh Bình Thuận) ngày càng đông khách. Những vườn nho ở xã Phước Thể thu hút nhiều du khách đến thưởng thức các sản phẩm từ nho và tham gia hái nho.

Mai anh đào Măng Đen bắt đầu nở khi Tết đến gần, rực rỡ nhất quanh hồ Đăk Ke và trên con đường lên núi Ngọc Lễ.

Ở phía Bắc, tỉnh Thái Nguyên đẩy mạnh du lịch văn hóa gắn với chè, kết hợp du lịch với bảo tồn di sản văn hóa, lịch sử địa phương. Năm 2025, tỉnh dự kiến hỗ trợ nâng cấp các mô hình du lịch cộng đồng, homestay và trang trại du lịch theo tiêu chí sản phẩm OCOP 3 – 4 sao, tổ chức các buổi trải nghiệm chế biến và thưởng thức sản phẩm từ chè để làm phong phú trải nghiệm của du khách.

Những thách thức cần vượt qua
Tại hội nghị về du lịch nông thôn cuối năm 2024, ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, nhấn mạnh chính sách phát triển du lịch nông thôn nhằm phát huy và gìn giữ văn hóa địa phương để các điểm đến hấp dẫn và có sức cạnh tranh.​

Tuy nhiên, dù đã có nhiều nỗ lực tạo sản phẩm du lịch đặc trưng, nhiều địa phương vẫn có sản phẩm na ná nhau, thiếu nét riêng. Sự trùng lặp này thường xuất phát từ cách làm manh mún và thiếu phối hợp.​

Ngoài ra, cần giúp cộng đồng địa phương bảo vệ văn hóa truyền thống và môi trường, đồng thời phát triển những sản phẩm du lịch độc đáo mang bản sắc riêng.​

Vườn nho ở xã Phước Thể.

Ông Nguyễn Lê Phúc, cũng là Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cho biết nhiều địa phương chủ yếu có sản phẩm trải nghiệm trong ngày, chưa xây dựng được chuỗi giá trị nông nghiệp – du lịch có giá trị gia tăng cao. Thiếu dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng và những vướng mắc về sử dụng đất cũng là trở ngại lớn.​

TS. Hoàng Trọng Thủy, chuyên gia nông nghiệp, chỉ ra sự thiếu liên kết giữa sản phẩm OCOP và du lịch nông nghiệp, trong khi hai lĩnh vực này lẽ ra phải bổ trợ cho nhau. Du khách tìm kiếm những sản phẩm kể được câu chuyện gắn với lịch sử, con người và vùng đất.​

Tại hội thảo quốc tế gần đây về phát triển du lịch xanh ở Đà Lạt, bà Apinya Iamampha, Phó Thống đốc tỉnh Suphanburi (Thái Lan), chia sẻ rằng chìa khóa nằm ở việc tạo ra sản phẩm du lịch có thương hiệu và bản sắc rõ nét.

Chính quyền và doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng tiêu dùng, lợi thế và giá trị cốt lõi của địa phương, nhất là văn hóa bản địa và đặc điểm tự nhiên, để tránh trùng lặp sản phẩm và xây dựng chiến lược quảng bá hiệu quả.